Ta sama kwota może kupować mniej
Porównaj cenę tego samego koszyka w dwóch momentach, a potem oddziel saldo nominalne od jego siły nabywczej.
#Wartooszczedzac
Warto oszczędzać. Nawet małe kwoty mają znaczenie.
Inflacja i wartość pieniędzy
Punkt wyjścia
Krótkie informacje do sprawdzenia w podanych źródłach.
Kwota nominalna to liczba złotych, a siła nabywcza mówi, ile można za nią kupić.
Wskaźnik GUS opisuje przeciętną zmianę cen według systemu wag; własny koszyk może zmieniać się inaczej.
Do porównania oszczędności i cen trzeba użyć tego samego okresu.
Jak działa ten mechanizm
Wybierz mały koszyk kilku często kupowanych pozycji. Porównaj jego łączną cenę w dwóch podobnych momentach. Wynik opisuje ten koszyk; oficjalny obraz gospodarki sprawdzisz w publikacjach GUS.
W kalkulatorze wykonaj dwa scenariusze z tymi samymi wpłatami, czasem i stopą. Zmień tylko inflację, a następnie zapisz, dlaczego saldo nominalne pozostaje takie samo, a realna wartość się zmienia.
Rachunek od odsetek do siły nabywczej rozwija artykuł Odsetki, podatek i inflacja. Mechanizmy możesz też sprawdzić w quizie o inflacji i procencie składanym.
Zrób to na swoim przykładzie
W kalkulatorze pozostaw bez zmian wpłatę, czas i założoną stopę. Zmień wyłącznie inflację i zobacz, że wynik nominalny zostaje taki sam, a zmienia się wartość realna.
Odsetki, podatek, inflacja — jeden przykład
Jedno obliczenie prowadzi od odsetek brutto do salda po podatku i siły nabywczej. Stopy są założeniami edukacyjnymi, nie ofertą ani prognozą.
Porównaj scenariusze w kalkulatorze
Wynik zależy od wpisanych założeń i służy do nauki mechanizmu. Nie jest prognozą ani obietnicą wyniku.
Jak działa procent składany?
Procent składany oznacza, że kolejne odsetki są naliczane nie tylko od wpłaconego kapitału, ale także od wcześniej wypracowanych odsetek. Zmień kwotę, stopę i czas, a zobaczysz, jak duże znaczenie ma regularność.
Suma wpłat
48 000 zł
Twoje pieniądze
Przykładowa wartość po 20 latach
około 82 207 zł
przy założonej stopie, przed podatkiem
Efekt naliczania odsetek
około 34 207 zł
różnica między dwiema powyższymi
Podatek 19% od zysku
około 6 499 zł
tzw. podatek Belki, jeśli forma nie jest z niego zwolniona
Po podatku
około 75 708 zł
bez opłat, które zależą od formy
Po podatku, w dzisiejszej sile nabywczej
około 46 202 zł
kwota po podatku przy inflacji 2,5% rocznie
Przy wpłacie 200 zł miesięcznie przez 20 lat wpłacisz 48 000 zł. Przy założonych 5% rocznie wartość przykładowa wyniesie około 82 207 zł, po 19% podatku od zysku około 75 708 zł, a po podatku w dzisiejszej sile nabywczej (inflacja 2,5% rocznie) około 46 202 zł.
Zapisz wynik i jedną następną czynność
Po ćwiczeniu zapisz datę, użyte liczby i jedno pytanie, które wymaga sprawdzenia. To wystarczy, żeby wrócić do tematu bez zaczynania od początku.
Źródła do tego zadania
Odnośniki prowadzą bezpośrednio do danych, rejestru, instrukcji albo narzędzia potrzebnego w tym temacie.
- Główny Urząd Statystyczny (GUS)dane
Wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnych
Czego się dowiesz: Oficjalne dane o tym, o ile zmieniły się ceny: rok do roku i miesiąc do miesiąca, z rozbiciem na kategorie, między innymi żywność, energię, paliwa i usługi. Najpierw publikowany jest szybki szacunek, później dane ostateczne.
Dlaczego polecamy: To pierwotne źródło liczby, którą powtarzają media, więc możesz sprawdzić ją u nadawcy zamiast w komentarzu. Przydaje się, gdy porównujesz oprocentowanie konta z tempem wzrostu cen i chcesz zobaczyć, czy realna wartość Twoich oszczędności rośnie, czy maleje. Zwróć uwagę na datę i typ publikacji, bo szybki szacunek bywa później korygowany. Stan na wrzesień 2026, sprawdź u źródła.
Przejdź do: stat.gov.pl (serwis zewnętrzny, otwiera się w nowej karcie)Opuszczasz wartooszczedzac.pl. Serwis Główny Urząd Statystyczny (GUS) ma własne zasady prywatności.
- Narodowy Bank Polski (NBP)edukacja
nbportal.pl: Portal Edukacji Ekonomicznej NBP
Czego się dowiesz: Materiały o mechanizmach rynkowych oraz o tym, jak działają banki i rynki finansowe, a także sekcja dydaktyczna dla nauczycieli i osób, które uczą innych.
Dlaczego polecamy: Bank centralny nie sprzedaje produktów finansowych, a materiały są pisane pod naukę, nie pod ofertę. To dobre miejsce, żeby zrozumieć mechanizm (na przykład skąd bierze się inflacja), zanim zaczniesz porównywać konkretne rozwiązania. Część opracowań powstała wcześniej, więc przy każdej liczbie sprawdzaj datę.
Przejdź do: nbportal.pl (serwis zewnętrzny, otwiera się w nowej karcie)Opuszczasz wartooszczedzac.pl. Serwis Narodowy Bank Polski (NBP) ma własne zasady prywatności.
Wróć do tematów działu
Poznaj lokaty, obligacje, akcje oraz zasady kont i programów. Porównuj koszty, ryzyko i dostęp do pieniędzy.